Vice-president genoodzaakt af te treden

Costa Rica is deze weken volledig in de ban van het eerste referendum ooit in het land gehouden. Op 7 oktober stemmen de Costaricanen voor of tegen ratificatie van het vrijhandelsverdrag dat  de Verenigde Staten met alle Centraal-Amerikaanse landen hebben afgesloten.

Costa Rica is het enige land dat het verdrag nog niet heeft geratificeerd. De bevolking is dan ook diep verdeeld. Het ‘Ja’-kamp meent dat het verdrag aan Costa Rica een grote kans biedt  zich snel verder te ontwikkelen. Het ‘Nee’-kamp vreest dat Costa Rica zichzelf in de uitverkoop zet aan Amerikaanse bedrijven als deze vrij spel krijgen op de Costa Ricaanse markt en dat het rauwe kapitalisme de maatschappij zal ontwrichten.

Verhitte debatten worden gevoerd. ‘Ja’ is daarbij in het voordeel om zij de media vrijwel volledig in hun macht hebben en de campagne kas door de grote bedrijven rijkelijk gespekt.
Het ‘nee’ moet het vooral hebben van inventiviteit. Zij organiseren thema bijeenkomsten in kleine gemeenschappen en maken intelligent gebruik van internet.

Er worden soms weinig verheffende middelen gebruikt. Zo jatte het ‘Ja’-kamp bijvoorbeeld simpelweg het logo van het ‘Nee’-kamp: een hartje met de driekleur van het land daaroverheen gedrapeerd.
Een uitgelekt memorandum van de vice-president Kevin Casas aan de president zorgden voor veel opwinding en leidde zelfs tot zijn aftreden. Uit ongerustheid over de slechtlopende campagne van het ‘Ja’ stelde Casas simpelweg voor om dan maar met een angstcampagne de bevolking te overtuigen. Een storm van protest dwong hem om terug te terden. Hij gaf hiermee en verontrustend kijkje achter de coulissen van Costa Ricaanse politiek.

Tot 7 oktober kunnen reizigers getuige zijn van een campagne om één van de belangrijkste en meest controversiële beslissingen die in de afgelopen jaren genomen zijn. Overal hangen spandoeken, rijden auto’s met stickers en worden bijeenkomsten georganiseerd. TV-stations besteden dagelijks aandacht aan het thema.

En na 7 oktober zal het land veranderd zijn: bij winst van het ‘Ja’ zal het verzet ertegen de komende jaren waarschijnlijk doorgaan, maar dan op straat. En een winst van het ‘Nee’ zal het waarschijnlijk begin van het einde zijn van een politieke elite die in de afgelopen decennia de lakens uitdeelde en breekt er een nieuw politiek tijdperk aan in Costa Rica.